^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Islam bisobanuye iki?

URUPFU, IBIBAZO, IBIHEMBO N’IBIHANO BYO MU MVA

URUPFU:

Biva ku jambo gupfa, aribyo kinyuranyo cy’ubuzima no kubaho.

Naho gupfa byo bisobanuye gutandukana k’umubiri na roho, icyo gihe nibwo bavuga ko umuntu yapfuye kuko roho ye iba yatandukanye n’umubiri buri cyose kikajya ukwacyo.

Urupfu kandi Ni ngombwa ko buri kintu cyose gifite ubugingo no guhumeka kizahura narwo, ntanumwe ruzasiga nk’uko Imana yavuze iti:

كل شيء هالك إلا وجهه... سورة القصص 88

“Buri kintu cyose kizarimbuka uretse Imana”. Qor’ani 28: 88

Nanone Imana iti:

إنك ميت وإنهم ميتون. سورة الزمر 30

“Mubyukuri wowe (Muhamadi) uzapfa kandi nabo bazapfa”. Qor’ani 39: 30

Igihe cy’urupfu kiragenwe ariko ntikizwi:

Buri muntu afite igihe cye azapfira kandi icyo gihe ntigishobora kwigizwa imbere cyangwa ngo gitinzwe, ndetse ntanumwe uzi igihe azapfira n’aho urupfu ruzamusanga kuko ibyo biri mu bumenyi bwihariwe n’Imana yonyine, Imana yaravuze iti:

ولكل أمة أجل فإذا جاء أجلهم لا يستأخرون ساعة ولا يستقدمون. سورة الأعراف 34

“Kandi buri bantu bafite igihe cyabo bazapfira. Igihe cyabo nikigera ntibazatinzwa na gato nta nubwo bazihutishwa”. Qor’ani 7: 34

Nanone Imana yaravuze iti:

وما تدري نفس بأي أرض تموت. سورة لقمان 34

“Kandi nta muntu uzi aho azapfira”. Qor’ani 31: 34

Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) iragira iti:

“Iyo Imana yashatse ko umugaragu wayo azapfira ahantu runaka, imushyirirayo ikintu azakurikirayo”. Yakiriwe na AHMAD na TIRMIDHIY

Uko abamalaika bazira umuntu ugiye gupfa

Iyo igihe cy’umwemera cyo gupfa kigeze ageze ku iherezo ry’ubuzima, Imana yohereza abamalaika bo kumuvanamo roho ye; icyo gihe umumalaika umukuramo roho aza mu ishusho nziza ishimishije, akamuvanamo roho ye mu bwitonzi no kumworohera bakayibwira bati:

”Yewe roho ituje nziza! Ngaho sohoka mu mubiri usange imbabazi z’Imana no kwishimirwa nayo”.

Ariko iyo aje gukuramo roho y’umuhakanyi cyangwa umunafiqi (indyarya), aza mu ishusho iteye ubwoba kandi y’inkazi afite uburanga bwijimye, maze bakayibwira bati: “Yewe roho mbi y’inkozi y’ibibi! Ngaho sohoka mu mubiri usange uburakari bw’Imana” maze bakamuvanamo roho ye bayishikuza cyane.

Icyitonderwa:

Ibi bisobanuro birebana n’uburyo umwemera n’umuhakanyi bavanwamo roho, Intumwa y’Imana Muhamadi Imana imuhe amahoro n’imigisha yabivuze kuburebure mu mvugo ye iboneka mu bitabo bya SUNAN ABI DAWUDA na MUSTADRAKU AL HAAKIM.

Ubwo rero ibi byose bigaragaza ko abemeramana igihe cyo gupfa, bavanwamo roho zabo buhoro mu bwitonzi, kandi bagahabwa inkuru nziza; ko roho zabo zijyanwe mu mbabazi z’Imana no kwishimirwa nayo. Imana iragira iti:

إن الذين قالوا ربنا الله ثم استقاموا تتنزل عليهم الملائكة  ألا  تخافوا ولا تحزنوا  وأبشروا بالجنة التي كنتم توعدون. سورة فصلت 30

“Mubyukuri babandi bavuze bati Allah niwe Nyagasani wacu, nyuma bakagira igihagararo (bakaba abemeramana nyakuri) igihe cyabo cyo gupfa bazirwa n’abamalaika bakababwira bati:”Ntimugire ubwoba n’agahinda, muhawe inkuru nziza y’ijuru mwasezeranyijwe”“. Qor’ani 41: 30

Naho abahakanye amategeko y’Imana, igihe cyo gupfa kwabo abamalaika babakuramo roho zabo bazishikuza cyane bababara bihambaye, ndetse babakubita mu buranga bwabo nk’uko bigaragazwa n’amagambo y’Imana aboneka muri Qora’ani aho Imana igira iti:

ولو ترى إذ يتوفى الذين كفروا الملائكة يضربون وجوههم وأدبارهم وذوقوا عذاب الحريق. ذلك بما قدمت أيديكم وأن الله ليس بظلام للعبيد. سورة الأنفال 50-51

“Uramutse ubonye uko abahakanyi bazirwa n’abamalaika (igihe cyabo cyo gupfa), babakubita mu buranga bwabo n’inyuma mu migongo yabo bababwira bati: “Musogongere ibihano bitwika”. Ibyo ni ukubera ibikorwa mwakoze kandi Imana ntishobora guhuguza abagaragu bayo”. Qor’ani 8: 50-51

Ububabare igihe roho iva mu mubiri (SAKARATUL MAUTI)

Igihe umuntu ari gupfa, ahura n’ububabare kandi ibyo ni rusange ku bantu bose baba abemeramana n’abahakanyi, ariko abahakanyi birumvikana ko bo bahura n’ububabare bukomeye cyane buruta ubw’abemeramana, ndetse n’Intumwa z’Imana n’abahanuzi (Imana ibahe amahoro n’imigisha), ubwo bubabare bahuye nabwo nk’uko byagenze ku ntumwa Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) igihe yari mu bihe bya nyuma agafata ukuboko kwe akagushyira mu kintu cyarimo amazi maze agahanagura uburanga bwe avuga ati:

LAA ILAHA ILA ALLAHU, muby’ukuri urupfu rutera ububabare.Yakiriwe na BUKHARIY

Kwifuza kugaruka ku isi mu gihe cyo gupfa

Iyo umuntu agezweho n’urupfu atangira kwifuza kugaruka ku isi; iyo yari umuhakanyi yifuza kugaruka kugira ngo noneho azabe umwemera, naho iyo yari umwemera yifuza kugaruka ku isi kugira ngo akore ibyiza kurushaho. Imana iragira iti:

حتى إذا جاء أحدهم الموت قال رب ارجعون. لعلي أعمل صالحا فيما تركت كلا إنها كلمة هو قائلها ومن ورائهم برزخ إلى يوم يبعثون. سورة المؤمنون 99-100

“Kugeza igihe urupfu rugeze kuri umwe muri bo maze akavuga ati: “Nyagasani nsubiza ku isi, kugira ngo nzakore ibikorwa bitunganye mubyo nari nararetse”, nyamara ibyo ntazabihabwa, ahubwo ayo ni amatakirangoyi avugwa na nyirayo kandi na nyuma y’urupfu hari ubundi buzima aba agiye kubamo kugeza umunsi bazazurwa”. Qor’ani 23: 99-100

Impamvu z’iherezo ribi

Ikigamijwe ku iherezo ribi, ni ukurangiza ubuzima utemera Imana burundu cyangwa uyemera ariko ugapfira mu byaha utaricuza. Abambere mubazagira iherezo ribi, ni abahakanyi bahakanye Imana kabone n’iyo bakora ibindi bikorwa byiza. Hari bamwe mu bantu biba bigaragara ko ari abemera, ariko bakazagira iherezo ribi mu gihe cyo gupfa, bitewe n’impamvu nyinshi, murizo twavuga:

  1. Kugira imyemerere igoramye, idashingiye kuri Qor’ani n’imigenzo y’Intumwa y’Imana.
  2. Gutsimbarara ku byaha n’ibibi.
  3. Guta gahunda y’idini.

Intumwa z’Imana zahitishwagamo hagati yo gupfa no kuguma ku isi

Igihe Intumwa cyangwa umuhanuzi w’Imana yabaga agezweho n’urupfu, Imana yamwerekaga ibihembo byiza yamuteguriye kuriyo, maze ikamuhitishamo hagati yo gusigara ku isi no kuyivaho akimukira muri ibyo byiza yateguriwe n’Imana. Aha, Intumwa n’abahanuzi bose bahisemo kuva ku isi bakimukira muri ibyo byiza bateguriwe. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) igira iti:

“Ntamuhanuzi wakuwemo roho atabanje kwerekwa icyicaro cye mu ijuru maze agahitishwamo kukijyamo cyangwa kwigumira ku isi”.

Uko rero ninako Intumwa y’Imana Muhamadi Imana imuhe amahoro n’imigisha byayigendekeye, nayo yahisemo nk’izindi ntumwa ihitamo gupfa ikajya muri ibyo byiza Imana yayiteguriye. Ibi byashimangiwe n’imvugo y’umugore w’Intumwa y’Imana AISHA Imana imwishimire aho agira ati:

“Maze urupfu rugeze ku ntumwa y’Imana, igihe yari aryamye ku bibero byanjye yazimiye akanya gato, azanzamutse areba hejuru aravuga ati: “Nyagasani mpisemo kugusanga wowe nshuti y’ikirenga”. Yakiriwe na BUKHARIY na MUSLIMU

AHO ROHO Z’ABAPFUYE ZISHYIRWA KUGEZA KU MUNSI W’IMPERUKA

Nyuma yo gupfa k’umuntu, hari ubundi buzima bukurikiraho hagati yo gupfa kwe no kuzazurwa ku munsi w’imperuka; harimo ubuzima bwo mu mva, ariko iyo abantu bamaze gupfa roho zabo zizamurwa mu ijuru.

Iyo uwapfuye yari umwemera utunganye, roho ye abamalaika barayizamura bayinyuza ku majuru yose kandi ijuru bayinyujijemo abamalaika baririmo n’ibindi biremwa barayishimira cyane, kugeza ubwo bayigejeje mu ijuru rya karindwi ku Mana, maze Imana ikabwira abamalaika iti: “Uyu mugaragu wanjye nimumwandike mugitabo cy’abo mu rwego rwo hejuru, hanyuma mumusubize mu mva kuko abantu nabaremye mu gitaka, kandi nzakibasubizamo bapfuye, nkazabakuramo inshuro yindi igihe cy’izuka”.  Naho iyo uwapfuye yari umuhakanyi cyangwa umuntu wigometse ku mategeko y’Imana akaba umwangizi, iyo malaika amaze kumukuramo roho ye ayizamukana mu ijuru uko ageze ku ijuru rya mbere ikavumwa n’abamalaika baririmo, kandi ijuru ryo hejuru y’iryo, abarituyemo basaba Imana ngo iyo roho yo kubageraho kubera umunuko wayo ukabije, abamalaika baririmo bakabazanya bati: “Iyi roho mbi ni iyande?” ubwo iyo bayigejeje mu ijuru rya mbere basaba ko bayifungurira ngo izamuke mu yandi majuru ariko ntikingurirwa ikabwirwa iti: “Ntuhawe ikaze uhawe mu yandi majuru yewe roho mbi kandi wari mu mubiri mubi! Subirayo umwaye, kuko ntabwo tugufungurira”. Ubwo icyo gihe iyo roho y’umuntu mubi ihita isubizwa mu mva. Ibi biboneka mu mvugo y’Intumwa y’Imana iboneka mu gitabo cya SUNANU IBNU MADJAH

Hashingiwe ku mvugo nyinshi z’intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) kubirebana n’aho roho z’abapfuye zishyirwa, biragaragara ko roho z’abantu bapfuye zigira ubuturo butandukanye mu nzego bitewe n’ibikorwa ba nyirazo bakoze; niba bari abemeramana nyakuri cyangwa niba bari abangizi cyangwa abahakanyi.

Aho roho ziba nyuma yo gupfa hagizwe na bimwe mu bice bikurikira:

1- Roho z’abahanuzi n’intumwa z’Imana: Izi roho nizo ziri mu rwego rwo hejuru.

2- Roho z’abemera b’intungane: Izo roho zizaba inyoni zurire ibiti byo mu ijuru, ubundi zigasubira mu mibiri yazo kugira ngo zihabwe ibyiza byo mu mva kuko ba nyirazo bari intungane.

3- Roho z’abantu b’abemeramana ariko basuzuguye amategeko yayo: Abaroho zabo zifungirwa mu mva zabo, ubundi zikajyanwa mu bihano bitandukanye kubera ibyaha bakoze bagapfa batabyicujije. Urugero:Abasambanyi n’abasambanyikazi abo roho zabo zishyirwa mu itanura ry’umuriro zigahanwa.

4- Roho z’abahakanyi: Abo roho zabo ziba mu bihano bihambaye.

IBIHEMBO, IBIBAZO N’IBIHANO BYO MU MVA

Ibibazo byo mu mva

Iyo uwapfuye agejejwe mu mva, azirwa n’abamalaika babiri bakamubaza ibibazo bitatu; iyo yari umwemera, Imana imushoboza kubisubiza, naho iyo yari umuhakanyi cyangwa uwagaragazaga ko ari umwemera kandi atari we, uwo ntazashobora gusubiza ibyo bibazo. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana aho yagize iti:

“Iyo umuntu ashyizwe mu mva ye, azirwa n’abamalaika babiri maze bakamwicaza, bakamubaza bati: “Nyagasani wawe ni nde?”. Akabasubiza ati: “Nyagasani wanjye ni ALLAH”, bakongera bakamubaza bati: “Idini yawe ni iyihe?”. Akabasubiza ati: “Idini yanjye ni Islamu”. Bakongera bakamubaza bati: “Ese uvuga iki kuri Muhamadi waboherejwemo?”. Akabasubiza ati: “Muhamadi ni Intumwa y’Imana”. Yakiriwe na Ahmada na Abu Dawuda.

Uyu rero ubasha gusubiza ibi bibazo byose ni umwemera nyakuri, naho umuhakanyi cyangwa uwigiraga umwemera abeshya kandi atari we, uwo ntabasha gusubiza ibibazo kuko ibyo abazwa atabyemeraga. Aha Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) yaravuze iti:

“Naho umuhakanyi cyangwa umunafiqi iyo abajijwe ibyo bibazo arasubiza ati: “Ntabwo mbizi, ahubwo numvise abantu ibyo bavuga nanjye ndabivuga”, ubwo abamalaika bazamusubiza bati: “Ntiwamenye, ntiwanasomye?!” Maze ubwo azahita akubitwa inyundo y’icyuma hagati y’amatwi ye abiri ku buryo azavuza induru izumvikana ku biremwa byose uretse abantu n’amadjini”.

Yakiriwe na BUKHARIY na MUSLIM