^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Islam bisobanuye iki?

IBYIZA BYO MU MVA

Iyo umwemeramana amaze gusubiza ibibazo abazwa n’abamalaika mu mva, icyo gihe atangira kubona ibyiza n’ibihembo byo mu mva nk’uko bishimangirwa n’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha), aho yavuze iti:

“Iyo umwemera amaze gusubiza, hahamagara umuhamagazi mu ijuru ati: “umugaragu wanjye avuze ukuri, nimumusasire isaso iturutse mu ijuru, mu mwambike imyambaro iturutse mu ijuru, icyo gihe atangira kugerwaho n’impumuro nziza y’ijuru kandi akagurirwa imva ye kugeza aho amaso ye agarukira kureba”. Yakiriwe na AHMAD na ABU DAWUDA

Iyi mvugo y’Intumwa y’Imana iragaragaza ko mu mva harimo ibihembo uwemera Imana atangira guhabwa iyo amaze gusubiza ibibazo abazwa n’abamalaika.

Impamvu zituma umuntu ahura n’ibihano byo mu mva

Impamvu z’ibihano byo mu mva ni nyinshi; muri zo twavuga:

- Guhakana Imana; abahakanye Imana cyangwa ibindi bategetswe kwemera nk’Intumwa zayo, ibitabo n’ibindi, abo bahura n’ibihano bihambaye mu mva zabo kandi bazabibamo igihe cyose no ku munsi w’imperuka bazazurwa bajyanwe mu muriro utazima ni naho bazabamo ubuzira herezo.

- Kutirinda inkari mu gihe cyo kunyara no kubunza amagambo. Aha Intumwa y’Imana umunsi umwe yigeze kunyura ku mva ebyiri maze iravuga iti:

“Mu byukuri abantu bari muri izi mva barimo guhanwa kandi ntibahanirwa icyaha gihambaye; umwe muri bo arazira ko yajyaga abunza amagambon’ubujajwa ateranya abantu, uwa kabiri arazira ko atajyaga yirinda inkari ze mu gihe cyo kunyara”. Yakiriwe na BUKHARIY na MUSLIMU.

- Guhemuka

- Kubeshya

- Kureka gusoma Qor’ani no kuyitera umugongo.

- Ubusambanyi

- Kurya RIBA

- Umwenda (ideni), iyo umuntu afashe ideni agapfa ataryishyuye, abantu be bategetswe kumwishyurira mu mutungo we asize, iyo ntawo yari afite baryishyura mu wabo kugira ngo bo bamurinde ibihano byo mu mva, kuko Intumwa y’Imana ivuga iti:

“Roho y’umwemera ifungirwa ku mwenda (ideni) yariye kugeza igihe wishyuwe”

KURANGIRA KW’IBIREMWA BYOSE

Iyi si tubona ifite ibiyiriho byinshi bitangaje, yuzuye ibinyabuzima bitandukanye ibyo tubona n’ibyo  tutabona, bihora mu mirimo bitaruhuka. Ibyo bizakomeza gutyo kugeza ku munsi w’imperuka, aribwo Imana izarimbura ibiriho byose uretse abo izashaka. Imana iragira iti:

كل من عليها فان ويبقى وجه ربك ذو الجلال والإكرام. سورة الرحمن 26-27

“Abari ku isi bose bazavaho hasigare Imana”. Qor’ani 55: 26-27

Nanone Imana iragira iti:

كل شيء هالك إلا وجهه... سورة القصص 88

“Buri kintu cyose kizarimbuka uretse Imana”. Qor’ani 28: 88

Umunsi w’imperuka nugera hazavuzwa impanda inshuro ebyiri; impanda ya mbere niyo izarangiza ubuzima bw’ibiriho hano ku isi no mu ijuru byose, uretse abo Imana izashaka ko badapfa kuri iyo mpanda ya mbere. Imana iragira iti:

ونفخ في الصور فصعق من في السماوات ومن في الأرض إلا من شاء الله... سورة الزمر 68

“Impanda izavuzwa, ibiri mu isi no mu ijuru bipfe uretse abo Imana izashaka”. Qor’ani 39: 68

Iyo mpanda izaba ihambaye kandi iteye ubwoba, kuburyo nivuzwa umuntu azahita agwa aho ari ahapfire ndetse nta ntakintu na kimwe azashobora gukora habe no kugaruka iwe ngo nibura abasigire umurage; Imana iragira iti:

ما ينظرون إلا صيحة واحدة تأخذهم وهم يخصمون فلا يستطيعون توصية ولا إلى أهلهم يرجعون. سورة يس 49-50

“Ntakindi bategereje uretse urusaku rw’impanda ya mbere izavuzwa ikabasanga mu mpaka. Icyo gihe ntibazashobora gutanga umurage nta no gusubira mu babo”. Qor’ani 36: 49-50

Impanda ya kabiri, izavuzwa maze ibiremwa byose bizuke bisubizwe ubuzima, abapfuye basohoke mu mva zabo. Imana iragira iti:

...ثم نفخ فيه أخرى فإذا هم قيام ينظرون. سورة الزمر 68

“Maze hongere havuzwe indi mpanda, abantu bahite bahaguruka bava mu mva zabo”.

Qor’ani 39: 68

Impanda izavuzwa ni iyihe ?

Impanda izavuzwa ku munsi w’imperuka, ni ihembe rizavuzwa n’umumalaika uzategekwa kurivuza igihe azaba abitegetswe n’Imana; ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) aho yabajijwe kuri iyo mpanda uko imeze, irasubiza iti:

“Ni ihembe rizahuhwamo”. Yakiriwe na TIRMIDHIY, ABU DAUDA na IBNU HIBAN

UZAVUZA IMPANDA Y’IMPERUKA

Impanda y’imperuka izavuzwa n’umumalaika witwa ISRAFIL (Agire amahoro y’Imana), akaba yiteguye kuzayivuza igihe azategekwa n’Imana kuyivuza. Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) iragira iti:

“Mubyukuri, ijisho ry’ushinzwe kuzavuza impanda kuva yashingwa uwo murimo, rihora ryiteguye rireba ku ntebe y’icyubahiro y’Imana, atinya ko ashobora gutegekwa kuvuza impanda atahareba, mbese amaso ye ameze nk’inyenyeri ebyiri zimurika cyane”. Yakiriwe na AL HAAKIM

Iyi mvugo y’intumwa y’Imana iragaragaza ko malayika ushinzwe kuzavuza impanda y’imperuka ahora yiteguye kandi ahanze amaso ye ku ntebe y’Imana y’icyubahiro akanatinya kugira ngo atazacikwa na gato itegeko ryo kuyivuza igihe azaba abitegetswe n’Imana.

UMUNSI IMPANDA IZAVUZWAHO

Impanda izavuzwa ku munsi wo kuwa gatanu (IDJUMA), kuko ariwo munsi imperuka izaberaho; ibi bishimangirwa n’imvugo y’intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) aho igira iti:

“Umunsi mwiza izuba ryarasheho, ni umunsi wa IDJUMA, niwo munsi ADAMU yaremweho, ninawo munsi yinjijwe mu ijuru, ninawo munsi yarisohowemo n’imperuka ntizaba atari kuwa gatanu”.  SAHIHI MUSLIMU

Izuka no guhurizwa mu gihagararo cy’ibarura

Izuka risobanuye gusubiza roho mu mibiri y’abantu bakongera kuba bazima nyuma y’uko bari barapfuye, ibi bikaba bizaba ku mpanda ya kabiri yo ku munsi w’imperuka; icyo gihe roho zizasubizwa mu mibiri maze abantu bose bahite basohoka mu mva zabo bajyanwe ku kibuga cy’ibarura. Imana iragira iti:

ونفخ في الصور فإذا هم من الأجداث إلى ربهم ينسلون. قالوا يا ويلنا من بعثنا من مرقدنا هذا ما وعد الرحمن وصدق المرسلون. سورة يس 51-52

“Impanda izavuzwa maze abantu bahite basohoka mu mva bajye kwa Nyagasani wabo bavuge bati:”Mbega ibyago byacu!” Ese ninde utuvanye mu buryamo bwacu (imva)? Ibi nibyo Imana Nyir’impuhwe yasezeranyije kandi n’intumwa zavuze ukuri”. Qor’ani 36: 51-52

Uko abantu bazazuka bameze

Abantu bazazuka batambaye inkweto, ntamyenda bambaye kandi badakebwe, mbese bazaba bameze nk’uko bavutse. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha) aho igira iti:

“Abantu bazazurwa ku munsi w’imperuka nta kweto bambaye, bambaye ubusa nta myenda kandi badakebwe (badasiramuwe), AISHA abaza intumwa ati:”Ese ntumwa y’Imana abagabo n’abagore bazaba bari hamwe barebana?” Intumwa irabasubiza iti:”Yewe AISHA kuri uwo munsi ibintu bizaba bikomeye kurusha kuba bamwe bareba abandi”. Yakiriwe na BUKHARIY na MUSLIMU

Abemeramana bazazurwa mu cyubahiro, nk’uko bishimangirwa n’amagambo y’Imana muri Qor’ani aho igira iti:

يوم نحشر المتقين إلى الرحمن وفدا. سورة مريم 85

“Umunsi tuzazura abatinya Imana bajyanywe kwa Nyagasani wabo mu cyubahiro”. Qor’ani 19: 85

Naho abahakanyi bazazurwa basuzuguritse, bagenza uburanga bwabo babukurura hasi.

Imana iragira iti:

ونحشرهم يوم القيامةعلى وجوههم عميا وبكما وصما مأواهم جهنم كلما خبتزدناهم سعيرا. ذلك جزاؤهم بأنهم كفروا بآياتنا...سورة الإسراء 97-98

“Ku munsi w’imperuka tuzazura abahakanyi bakurura uburanga bwabo hasi, ari impumyi, ibiragi n’ibipfamatwi. Icyicaro cyabo ni mu muriro wa DJAHANAMA, uko uzajya uzima tuzajya tuwongerera ubukana. Icyo nicyo gihano cyabo kuko bahakanye ibimenyetso byacu”. Qor’ani 17: 97-98

Uzazuka bwa mbere

Umuntu uzazurwa mbere y’abantu bose, ni Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana imuhe amahoro n’imigisha); ibi bishimangirwa n’imvugo ye igira iti:

“Ni jye munyacyubahiro mu rubyaro rwa ADAMU ku munsi w’imperuka, kandi ni jye wambere imva izakingurirwa”. Yakiriwe na MUSLIM

Imbuga abantu bazahurizwaho

Ku munsi w’imperuka Imana izazura abantu bose bahurizwe ku mbuga nini cyane, ariho bazahagarara bategereje ibarura. Ibi bikaba bishimangirwa n’imvugo yakiriwe na Bukhariy na Muslim, Intumwa y’Imana iragira iti:

“Abantu bazahurizwa hamwe ku munsi w’imperuka mu mbuga y’umweru yererana..”.