^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Islam bisobanuye iki?

IBYO ABANTU BAZABAZWA KU MUNSI W’IMPERUKA

K’umunsi w’imperuka, abantu bazabazwa ibintu bitandukanye, muribyo:

- Guhakana Imana no kubangikanya

- Ibikorwa byose bakoze ku isi

- Inema n’ingabire abantu bahawe.

IBYO UMUNTU AZABAZWA BWA MBERE

Ikintu cya mbere umuntu azabazwa ku munsi w’imperuka mu birebana n’ukuri ku Imana ni Iswalat, ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamad Imana iyihe amahoro n’imigisha igira iti:

“Ikintu cya mbere abantu bazabazwa ku munsi w’imperuka mu bikorwa byabo ni Iswalat, nizaba itunganye umuntu azaba akiranutse kandi anatsinze, ariko niba idatunganye azahura n’akaga n’igihombo…”. Yakiriwe na ANASAAIY

Naho ibarura ku byabaye hagati y’abantu, Imana izaca imanza ihereye ku cyaha cyo kwica no kumena amaraso.

GUHABWA IBITABO

Ku munsi w’imperuka, buri wese azahabwa igitabo gikubiyemo ibikorwa yakoze byaba ibyiza cyangwa ibibi, abakoze neza bazahabwa ibitabo byabo mu kuboko kw’ibiryo, naho abakoze ibibi bazabihabwa mu kuboko kw’ibimoso bicishijwe inyuma y’umugongo, ibi bishimangirwa n’amagambo y’Imana muri Qor’ani aho igira iti:

فأما من أوتي كتابه بيمينه، فسوف يحاسب حسابا يسيرا، وينقلب إلى أهله مسرورا، وأما من أوتي كتابه وراء ظهره فسوف يدعو ثبورا ويصلى سعيرا. سورة الإنشقاق 7-12

“Naho uzahabwa igitabo cye mu kuboko kw’iburyo azabarurirwa ibarura ryoroshye. Naho uzahabwa igitabo cye inyuma y’umugongo we azifuza urupfu kandi azinjira mu muriro” Qor’ani 84:7–12

IMINZANI Y’IBIKORWA

Ku munsi w’imperuka, abantu bose bazapimirwa ibyo bakoze ku minzani y’ubutabera, izaba ifite amasahani abiri imwe izashyirwaho ibyiza indi ishyirweho ibibi, ubwo ibizaremera bikaruta ibindi nibyo bizahabwa agaciro, bisobanura ko ibyiza by’umuntu ni ibiremera bikaganza ibibi, uwo azaba atsinze ibarura azajya mu ijuru, naho uwo ibibi bye bizaremera kurusha ibyiza uwo azaba abaye umunyagihombo azajya mu muriro, Imana muri Qor’ani iragira iti:

ونضع الموازين القسط ليوم القيامة فلا تظلم نفس شيئا وإن كان مثقال حبة من خردل أتينا بها وكفى بنا حاسبين. سورة الأنبياء 47

“Ku munsi w’imperuka tuzashyiraho iminzani y’ubutabera nta muntu n’umwe uzahuguzwa na gato, kabone nubwo kaba kagana n’akantu gato kurusha ibiriho byose, tuzakazana (tukamwereke) kandi turihagije mu kubarurira abantu bose” Qor’ani 47

Nanone Imana iti:

فأما من ثقلت موازينه فهو في عيشة راضية، وأما من خفت موازينه فأمه هاوية وما أدراك ما هيه، نار حامية. سورة القارعة 6-11

“Uwo iminzani y’ibyiza izaremera azaba mu buzima bushimishije bw’ijuru, naho uwo iminzani y’ibyiza izaba itaremereye, azaba uwo mu muriro” Qor’ani 101:6–11

IBIKORWA BY’ABAHAKANYI

Ibikorwa byiza by’abahakanyi n’abanafiki (indyarya) bakoze hano ku isi ntabwo bizemerwa n’Imana ku munsi w’imperuka, kuko bizaba bibura ikintu gikomeye aricyo KWEMERA, bityo ibikorwa byabo bizamera nk’ibyahuye n’umuyaga ukomeye ukabitumura,

Imana iragira iti:

مثل الذين كفروا بربهم أعمالهم كرماد اشتدت به الريح في يوم عاصف لا يقدرون مما كسبوا على شيء ذلك هو الضلال البعيد. سورة إبراهيم 18

“Urugero rw’abantu bahakanye Imana Nyagasani wabo, ibikorwa byabo ni nk’ivu ryahuye n’umuyaga ukomeye nta na kimwe bazahemberwa mubyo bakoze kandi ubwo nibwo buyobe buri kure y’ukuri” Qor’ani 14:18

Nanone Imana iragira iti:

وقدمنا إلى ما عملوا من عمل فجعلناه هباء منثورا. سورة الفرقان 23

“Tuzafata ibikorwa bakoze maze tubihindure umukungugu uhuhwa n’umuyaga”. Qor’ani 25:23

Ariko ibyiza abahakanyi bakoze babihemberwa hano ku isi, ikabatuburira imitungo yabo kubera ibyiza bakora, Intumwa y’Imana (Imana iyihe amahoro n’imigisha) iragira iti:

“Imana ntabwo ihuguza umwemera icyiza akora, ikimuhembera, hano ku isi no kumunsi w’imperuka, naho umuhakanyi ibyiza yakoze ku isi kubera Imana, ibimuhembera ku isi, ku munsi w’imperuka ntazabihemberwa”. Yakiriwe na MUSLIMU

UMUGEZI W’INTUMWA Y’IMANA WITWA: AL HAWUDHWU

Imana yatoranyije Intumwa n’abahanuzi, kandi buri muhanuzi yamugeneye umugezi azanywaho ku munsi w’imperuka, ariko Intumwa y’Imana Muahamad (Imana iyihe amahoro n’imigisha) niyo izaba ifite abantu benshi bazaza kunywa kuri uwo mugezi, uyu mugezi rero ufite ibiwuranga byinshi bigaragaza ubwiza bwawo. Intumwa y’Imana Muhamad (Imana iyihe amahoro n’imigisha) iragira iti:

“Umugezi wanjye ungana n’urugendo rw’ukwezi, amazi yawo arerurutse kurusha amata, impumuro yawo irahumura cyane kurusha umubavu wo mubwoko bwa (MISKI), ibikombe byawo bingana nk’inyenyeri zo mukirere uzanywa kuri ayo mazi ntazagera anyoterwa” BUKHARIY NA MUSLIMU

KUNYURA KU NZIRA YITWA: SWIRATWA

Ese Swiratwa ni iki?

Ni ikiraro (inzira) iri hejuru y’umuriro wa Djahanama (umuriro utazima) abemera bazambukaho bajya mu ijuru, iyo nzira iroroshye cyane kurusha umusatsi kandi iratyaye kurusha inkota.

ABANTU BAZAMBUKIRA KURI SWIRATWA

Abazanyura kuri Swiratwa ni abemera Mana gusa naho abahakanyi n’ababangikanyamana abo ntizabanyura kuri iyo nzira ya Swiratwa, kuko buri tsinda muri bo rizakurikira ibyo ryasengaga hano ku isi mubigirwamana n’amashitani maze binjire mu muriro hamwe n’ibyo bajyaga basenga.

Nyuma yaho hazasigara abasengaga Imana imwe rukumbi abo nibo bazashyirirwaho ikiraro cya Swiratwa hejuru y’umuriro bacyambuke bajya mu ijuru.

Kunyura kuri Swiratwa bizaba nyuma y’ibarura no gupimirwa ibikorwa ku minzani, ibyo byose nibirangira nibwo abemera Mana bazanyura kuri Swiratwa nk’uko Imana ibishimangira igira iti:

وإن منكم إلا واردها كان على ربك حتما مقضيا، ثم ننجي الذين اتقوا ونذر الظالمين فيها جثيا.

سورة مريم 71-72

“Nta numwe muri mwe utazayinyuraho, kandi ibyo ku Mana byamaze kuba iteka, tuzarokora babandi batinye Imana, naho abahuguje tubarekuriremo” Qor’ani 19:71-72

IMITERERE YA SWIRATWA

Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) yabajijwe uko icyo kiraro giteye irasubiza iti:

“Haranyerera kandi haroroshye, mu mpande zayo hari uruhaburuzo ruzajya rumanura abantu, hariho n’igiti gifite amahwa gifatira kizajya gikurura abantu kikabajugunya mu muriro, abemera Mana bazahanyura hakurikijwe ibikorwa byabo byiza, bamwe bazaba bihuta nko guhumbya amaso, abandi nk’umurabyo, abandi nk’umuyaga, abandi nk’inyoni, hari abazarokoka, abandi uruhu rwabo ruzatonyoka kubera gutwikwa n’umuriro, abandi  bazaba babyigana bagwe mu muriro wa Djahanam. Abantu bazahanyura bitewe n’ibikorwa byabo byiza, kandi uko uzajya uyitindaho ninako umuriro uzajya ukubabura kuko ari ikiraro kiri hejuru y’umuriro wa Djahanam” Yakiriwe na BUKHARIY NA MUSLIMU

Aho kuri icyo kiraro cya Swiratwa, indagizo n’ibisanira bizahagarikwa mu mpande za Swiratwa iburyo n’ibumoso biteze ababihemukiye, maze ubusabe bw’Intumwa kuri uwo munsi zizaba zisaba Imana zigira ziti: Nyagasani tabara abantu, tabara abantu.

KURYOZWA UBUHEMU KU MUNSI W’IMPERUKA

Ku munsi w’imperuka Imana izishyuriza abahugujwe ukuri kwabo, itegeke ko bihorera kubabahuguje kugeza ubwo nta muntu n’umwe uzasigara atishyuye uwo yahemukiye, ndetse n’inyamaswa zizihorera ku zazirenganyije, maze iyajombye mugenzi wayo ihembe iyishyure. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) igira iti:

“Byanze bikunze muzasubiza ukuri banyirako ku munsi w’imperuka, kugeza ubwo ihene idafite amahembe izihorera ku ihene ifite amahembe kuko yigeze kuyiyajomba hano ku isi” Yakiriwe na MUSLIM

Iyi mvugo y’Intumwa y’Imana iragaraza ubutabera buhambaye bw’idini ya Islam, bushimangira ko umuntu wahemukiye undi akava ku isi atamusubije ukuri kwe cyangwa ngo amusabe imbabazi, uwo Imana izamuhuza n’uwo yahemukiye ku munsi w’ipmeruka maze abanze amwishyure ibyo yamuhuguje. Ibi kandi bizaba kubyo abantu bahuguzanyije muburyo bwose bwitwa amahugu, byaba kumwambura imitungo, ibyubahiro, gukubita urenganya, n’ibindi abantu bahemukiranamo byose. Nta muntu uzashingura ikirenge cye imbere y’Imana, atabanje gukiranuka n’abo yahemukiye bose mu gihe yavuye ku isi atabikemuye.

UBURYO BWO KWISHYURANA

Ku munsi w’imperuka ubukungu bw’umuntu n’umutungo we ni ibikorwa bye byiza yakoze hano ku isi, bityo rero niba hari amahugu y’abantu yabahuguje akabambura ukuri kwabo, ubwo baziyishyura muri uwo mutungo we w’ibikorwa byiza hakurikijwe ingano y’ibyo yabahuguje, kandi ibyiza bye nibishira atararangiza kwishyura abo yahemukiye,

Icyo gihe hazafatwa ibibi bakoze yikorezwe ibyaha byabo, ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) yabajije iti:

“Ese ye muzi umuntu washiriwe? Baravuga bati: Umuntu washiriwe muri twe ni wawundi utagira umutungo, Intumwa y’Imana iravuga iti: Mubyukuri uwashiriwe mu muryango wanjye ni uzaza ku munsi w’imperuka afite Iswalat, yarasibaga ndetse yaranatangaga amaturo, ariko akaza yaratutse runaka, yarabeshyeye ubusambanyi kanaka, yarariye umutungo w’umuntu runaka, yaramennye amaraso ya runaka, yarakubise runaka!! Icyo gihe hazafatwa ibyiza bye bihabwe abo bose yahemukiye, bimwe babihe uyu, ibindi babihe uriya, ibyiza bye nibishira atarishyura abo bose yahemukiye, hazafatwa mu byaha byabo maze abyikorezwe hanyuma ajungunywe mu muriro”. Yakiriwe na MUSLIMU

Izi mvugo z’intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) ziragaragaza ko amahugu ari icyaha gihambaye muri Islamu, niyo mpamvu buri mwemera wese agomba gutinya guhuguza ibiremwa by’Imana hano ku isi, agahora atekereza ko abo ahuguje bose bazitambika imbere ye ku munsi w’ipmeruka, Intumwa iragira iti:

“Mutinye amahugu, kuko amahugu ni umwijima ku munsi w’imperuka”.

Yakiriwe na MUSLIMU

UBUHAMBARE BW’ICYAHA CYO KWICA

Amaraso y’umuntu mu buzima bwe ni ikintu cyubahitse cyane muri Islamu, kandi gitinyitse, niyo mpamvu mubyaha bihambaye ndengakamere harimo no kuba umuntu yamena amaraso ya mugenzi we akamwica amuziza ubusa, urwo ni urubanza rukomeye aba yishyizeho kandi ku munsi w’imperuka azahura n’uwo yishe imbere y’Imana maze amubaze impamvu yamwishe, ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) igira ati:

“Ku munsi w’imperuka umuntu wishwe azaza imbere y’Imana azanye uwamwishe, uruhanga rwe n’umutwe we biri mu kuboko k’uwamwishe, umutsi we wo mu ijosi uri kuva amaroso, nuko uwishwe abwire Imana ati: Nyagasani, mbariza uyu muntu icyatumye anyica? Azakomeza amufate kugeza amwegereje intebe y’icyubahiro y’Imana”.

Iboneka mu gitabo cya SAHIHI AL DJAMII AL SAGHIR

Nanone ubuhambare bw’icyaha cyo kwica muri Islamu, bigaragazwa no kuba aricyo cyaha Imana izaheraho mu guca imanza hagati y’abantu. Ibi bishimangirwa n’imvugo y’Intumwa y’Imana Muhamadi (Imana iyihe amahoro n’imigisha) igira iti:

“Urubanza rwa mbere ruzacibwa hagati y’abantu ni icyaha cyo kumena amaraso”. Iboneka mu gitabo cyitwa DJAMI UL-USULU