^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Islam bisobanuye iki?

INKINGI YA KABIRI: KWEMERA ABAMALAIKA B’IMANA

Abamalaika nibande?

Abamalaika ni ibiremwa bitabonwa n'abantu, bagaragira Imana kandi bakaba ntakuri nakumwe ko gusengwa bafite. Imana yabaremye mu rumuri ibaha kuyumvira no kubaha amategekoyayo bisesuye ibaha n'imbaraga zo kuyubahiriza, nk'uko yabavuzeho igira iti:

وَلَهُ مَنْ فِى السَّمَاوَاتِ وَاْلأرْضِ وَمَنْ عِنْدَهُ لاَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَلاَ يَسْتَحْسِرُوْنَ. يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لايفترون. الأنبياء 19-20

“Kandi ibiri mu kirere no mu isi ni iby'Imana. Nababandi bari ku mana (abamalaika) ntibigomeka m’ugusenga Imana ntanubwo bacika intege. Basingiza Imana ijoro n'amanywa, ntibarambirwa”. QOR’ANI 21:19-20

Kwemera abamalaika ni imwe mu nkingi zokwemera, bisobanuye kwizerako Imana yaremye abamalaika mu rumuri kandi bakaba ari ibiremwa byayo bihora bikurikiza amategeko yayo ntakwigomeka bakaba bakora imirimo Imana yabashinze. Mbese nabo ni ibiremwa by’Imana.

Ukwemera k'umuntu ntikuzura atemeye ko bariho kandi banafite ibibaranga n'imirimo bashinzwe nk'uko Qur'an yabigaragaje ndetse n'imvugo z'intumwa y'Imana Muhammadi ((Imana imuhe amahoro n’imigisha)). Imana iragira iti:

ءَامَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ أُنْزِلَ إلَيْهِ مَنْ رَّبِّهِ والْمُؤْمِنُوْنَ كُلُّ ُءَامَنَ بِالله ِ وَمَلَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لاَنُفَرِّقُ بَيْنَ أحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهِ... البقرة 285

“Intumwa yemeye ibyayimanuriwe bivuye kuri Nyagasani wayo, kandi n’abemeramana bose bemeye Imana, abamalaika bayo, ibitabo byayo n’intumwa zayo, ntabwo dutandukanya imwe mu ntumwa z’Imana…”

QOR’ANI 2:285

Nanone Imana iragira iti:

...وَمَنْ يَكْفُرُ بِالله ِ وَمَلَئِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ والْيَوْمِ اْلآخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلاَلاً بَعِيْداً. النساء 136

“…Kandi uzahakana Imana, agahakana n’abamalaika bayo, ibitabo byayo, intumwa zayo n’umunsi w’imperuka uwo azaba ayobye ubuyobe buri kure cyane”. QOR’ANI 4:136

Naho mumvugo z'intumwa y'Imana zigaragaza ko kwemera abamalaika ari imwe mu nkingi zokwemera, ni aho yavuze isubiza ikibazo yabajijwe na malaika JIBRIL (Gabriel) aho yamubajije ati:

“Mbwira ukwemera?Intumwa irasubiza iti: Ni ukwemera Imana, abamalaika bayo, ibitabo byayo, intumwa zayo, umunsi w’imperuka no kwemera igeno ry’ibyiza n’ibibi ko byose biva ku Mana (QADAR)”.

Al-Bukhariy Vol 2: page 97,

Mus-lim vol 1: page 36-38 Hadith No. 2658.

Imyemerere y'abantu kubamalaika mbere ya ISLAM

Mbere ya Islam abantu bibwiraga ko abamalaika ari abakobwa b'Imana, ariko ibyo Imana yarabihakanye inagaragaza ko ibyo bavuga batabizi aho yagize iti:

 

وَجَعَلُواْ الْمَلئِكَةَ الَّذِيْنَ هُمْ عِبَادُ الرَّحْمَنِ إنَاثًَا أشَهِدُواْ خَلْقَهُمْ سَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْئَلُوْنَ. الزخرف 19

“Abantu bagize abamalaika aribo bagaragu b'Imana igitsina gore. Ese ye abamalaika baremwa abo bavuze ibyo babihagazeho? Ubwo buhamya bwabo buzandikwa kandi bazabibazwa”.

QOR’ANI 43:19

Uyu murongo uragaragaza imyemerere y'abantu mbere ya ISLAM kubamalaika b'Imana, bavugaga ko ari abakobwa b'Imana ariko ibyo Imana yarabihakanye inabibutsa ko izo mvugo bazazibazwa ku munsi w'imperuka.

Kwemera abamalaika bisobanuye ibintu bine (4):

  1. Kwemera ko abamalaika bariho.
  2. Kwemera abo twamenyeshejwe amazina yabo nka Jibril (Gabriel), Mika-iilu n'abandi.. Naho abo tutamenye amazina yabo twemera ko bariho nubwo tutabazi.
  3. Kwemera ibiranga bamwe muribo.
  4. Twamenye nka Jibril kuko intumwa y'Imana yavuze ko yamubonye nk'uko Imana yamuremye afite amababa magana atandatu.
  5. Kwemera ibyo twamenye mu mirimo yabo bashinzwe

Imana iragira iti:

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَإنَّهُ نَزَّلَهُ عَلىَ قَلْبِكَ بِإذْنِ اللهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَبُشْرَى لِلْمُؤْمِنِيْنَ. مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلَّهِ وَمَلَئِكَتِهِ وَرُسُلِهِ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكَالَ فَإنَّ الله َعَدُوُّ ُ لِلْكَافِرِيْنَ. البقرة 97-98

“Yewe Muhammad vuga uti:”Uzaba umwanzi wa Jibril (Gabriel), muby'ukuri yamanuye Qur'an ku mutima wawe k’ubushake bw'Imana, Qur'an iza ishimangira ibitabo byaje mbere yayo kandi iza ari umuyoboro n'inkuru nziza ku bemeramana. Uzaba umwanzi w'Imana, w’abamalaika bayo n’intumwa zayo na Jibril (Gabriel) na Mikail amenyeko Imana ari umwanzi w'abahakanyi”.

Qur'an 2:97-98

Iyi mirongo ya Qur'an iragaragaza ko kwanga abamalaika b'Imana ari ubuhakanyi kandi ko ubanga aba yanze Imana kuko ariyo yabatumye. Bityo nawe Imana iramwanga kuko ayihakana kandi Imana yanga abahakanyi. Imana iragira iti:

...وَإنَّا لَنَحْنُ الصَّآفُّوْنَ. وَإنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُوْنَ. الصافات 165-166

“Nta numwe muri twe (abamalaika) uretseko afite igihagararo kizwi, kandi twebwe dutonda imirongo kandi twebwe dusingiza Imana”

Qur'an 37:165-166

 

Imana irongera iti:

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَايُؤْمَرُوْنَ. النّحل 50

“Batinya Nyagasani wabo ubari hejuru kandi bagakora ibyo bategetswe”

Qur'an 16:50

 

Nanone Imana yaravuze iti:

يآأيُّهَا الَّذِيْنَ ءَامَنُواْ قُواْ أنْفُسَكُمْ وَأهْلِيْكُمْ نَارًا وَقٌوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ عَلَيْهَا مَلَئِكَةُ غِلاَظُ ُ شِدَادُ ُ لاَّيَعْصُوْنَ الله َ مَآ أمَرَهُمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَايُؤْمَرُوْنَ. التَّحريم 6

“Yemwe abemeye Imana, murokore roho zanyu ndetse n’iz’abanyu mu muriro kubera ko inkwi zawo ari abantu n’amabuye ucunzwe n’abamalaika b’inkazi badasuzugura icyo Imana ibategetse kandi bakora ibyo bategetswe”.

Qur'an 66:6

ABAMALAIKA BAHURIRA HE N'IKIREMWA MUNTU?

Imana yaremye abamalaika maze ibashinga gukurikirana ibiremwa byayo nokubigezaho gahunda yagenwe n'Imana. Muri ibyo biremwa harimo n'umuntu hakaba hari ihuriro rikomeye hagati y'abamalaika n'umuntu kuva akiremwa (munda yanyina) yimuka ava mucyiciro cy'ubuzima ajya mukindi, kugena ishusho ye, kumurinda mungobyi eshatu (3) munda yanyina, kwandika amafunguro ye n'ibikorwa bye no kumukurikirana amaze kumenya ubwenge bandika ibyo akora n'ibyo avuga, kuvanamo roho ye igihe apfuye no kuyigeza ku Mana, ni nabo bashinzwe guhana noguhemba abantu mumva zabo n'ibindi bikorwa bigaragaza ihuriro hagati y'amalaika n'ikiremwa muntu muri rusange…

Naho kubemeramana hari ihuriro ry'umwihariko. Mubyo bahuriyeho harimo gukomeza abemeramana mugihe cy'ubwoba no gupfa, kubabera inshuti hano ku isi no mubuzima bw'imperuka, kubasabira ku Mana n'ibindi byiza bahuriyeho...

Abamalaika banga abahakana Imana n'abanyamahugu b'abangizi, barabanga bakabarwanya bagatera ubwoba imitima yabo bakanabamanurira ibihano biturutse ku Mana, bakanabavuma.

Muri make, abamalaika ni intumwa z'Imana ku biremwa byayo bakaba abahuza hagati y'Imana n'abagaragu bayo, babagezaho amategeko aturutse ku Mana, Kandi bakanayishyira ibikorwa by'abagaragu bayo.

UMUBARE W’ABAMALAIKA B’IMANA

Naho umubare w'abamalaika ni mwinshi cyane ntawe uwuzi uretse Imana yonyine nk'uko yavuze iti:

...وما يعلم جنود ربك إلا هو... سورة المدثر 31

“...ntawe uzi abasirikare ba Nyagasani wawe uretse we (ALLAH)...”

Qor’ani 74:31

Intumwa y'Imana nayo yaragize iti:

 

“Ikirere kiraremerewe kandi birakwiye ko kiremererwa. Kuko ntahantu nahamwe washyira intoki enye (4) uretseko haba hari umumalaika wubamiye Imana”.

Swahihi-al-Bhukhariyy vol 6: page 232

INYUNGU ZO KWEMERA ABAMALAIKA

Umwemeramana agira inyungu nyinshi mukwemera abamalaika akamenya ubushobozi bw'Imana kuba yararemye ibi biremwa akabiha imbaraga zihambaye, ibyo bigaragaza ubushobozi bw'Imana yabaremye. Ibi na none bigaha umweramana kuyishimira kuko yitaye kukiremwa muntu ikagiha abamalaika bakirinda bakanakigezaho gahunda y'Imana; bityo umwemeramana wese agomba kubakunda kubera ibyiza bamukorera.