^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Kuzungura

ABAHABWA IMIGABANE IGENWE
Izungura riri amoko abiri (2):

  • Abazungura imigabane igenwe.
  • Abazungura imigabane itagenwe.

Dushingiye kuri ayo moko abiri, abazungura bari mu byiciro bine bikurikira: 1. Abazungura umugabane ugenwe gusa : abo ni barindwi:

  • Nyina w'uwapfuye.
  • Umuvandimwe w'uwapfuye bavukana kuri nyina.
  • Mushiki w'uwapfuye bavukana kuri nyina.
  • Nyirakuru ubyara nyina w'uwapfuye.
  • Nyirakuru ubyara se w'uwapfuye.
  • Umugabo w'uwapfuye.
  • Umugore w'uwapfuye.

2. Abazungura umugabane utagenwe gusa, abo ni cumi na babiri:

  • Umuhungu w'uwapfuye.
  • Umwuzukuru ubyarwa n'umuhungu w'uwapfuye kumanura ku b'igitsina gabo.
  • Umuvandimwe w'uwapfuye bahuje ababyeyi bombi.
  • Umuvandimwe w'uwapfuye bahuje Se gusa.
  • Umwana w'umuvandimwe w'uwapfuye bahuje ababyeyi bombi.
  • Umwana w'umuvandimwe w'uwapfuye bahuje Se gusa ugakomeza ukamanuka.
  • Se wabo w'uwapfuye uvukana na Se ku babyeyi bombi.
  • Se wabo w'uwapfuye uvukana na Se kuri Se gusa.
  • Umuhungu wa Se wabo uvukana na Se ku babyeyi bombi ugakomeza ukamanuka.
  • Umuhungu wa Se wabo uvukana na Se kuri Se gusa ugakomeza ukamanuka.
  • Uwamubohoye ku ngoyi y'ubucakara w'umugabo.
  • Uwamubohoye ku ngoyi y'ubucakara w'umugore.

3. Abazungura umugabane ugenwe rimwe na rimwe,n'umugabane utagenwe rimwe na rimwe cyangwa bakabihuza byombi,abo ni babiri:

Ise na Sekuru b'uwapfuye.
Umwe muri bo azungura kimwe cya gatandatu (1/6) cy'ibyasizwe n'uwapfuye akagihabwa iyo ari kumwe n'abakomoka k'uwapfuye bazungura,ashobora no kuzungura umugabane utagenwe wonyine iyo atari kumwe n'abakomoka k'uwapfuye,ashobora no kuzungura umugabane ugenwe n'utagenwe icyarimwe iyo ari kumwe n'umukobwa w'uwapfuye hagasigara ibirenze kimwe cya gatandatu (1/6).

Urugero: Nk'umuntu upfuye asize umukobwa,Nyina na se, abantu nkaba bagabana mu buryo bukurikira: Umukobwa ahabwa kimwe cya kabiri (½) Nyina agahabwa kimwe cya gatandatu (1/6) Ibisigaye bihabwa se nk'umugabane wagenwe ari wo kimwe cya gatandatu (1/6) n'utaragenwe aribyo bisigaye.

4. Abazungura umugabane wagenwe rimwe na rimwe n'utaragenwe rimwe na rimwe ariko ntibayihuze yombi. Abo ni abane (4):

  • Umukobwa yaba umwe cyangwa benshi.
  • Umukobwa w'umuhungu we,uw'umwuzukuru ,ugakomeza ukamanuka ku bakobwa bakomoka ku bahungu yaba umwe cyangwa benshi.
  • Mushiki we bavukana ku babyeyi bombi yaba umwe cyangwa benshi.
  • Mushiki we kuri se, yaba umwe cyangwa benshi.

Abo bazungura umugabane ugenwe iyo batari kumwe na basaza babo, bakazungura umugabane utagenwe iyo bari kumwe na basaza babo.

Abazungura imigabane igenwe ni abantu cumi n'umwe (11), ari bo:

  • Umugabo w'uwapfuye
  • umugore w'uwapfuye n'ubwo baba barenze umwe.
  • Nyina w'uwapfuye
  • Se w'uwapfuye
  • Sekuru w'uwapfuye
  • Nyirakuru w'uwapfuye n'iyo baba benshi
  • Abakobwa b'uwapfuye
  • Abakobwa b'umuhungu w'uwapfuye
  • Bashiki b'uwapfuye bavukana ku babyeyi bombi.
  • Bashiki b'uwapfuye kuri se
  • Abavandimwe b'uwapfuye kuri nyina, baba abahungu cyangwa abakobwa.

Abo bose bazungura mu buryo bukurikira :
IZUNGURA RY'UMUGABO
Umugabo azungura umugore we kimwe cya kabiri(½) cy'umutungo iyo umugore we adasize abamukomokaho bamuzungura,ari bo: Abana be baba babakobwa cyangwa abahungu,n'abuzukuru bakomoka ku bahungu be. Naho abuzukuru bakomoka ku bakobwa be,abo ntibazungura

Umugabo azungura umugore we kimwe cya kane cy'umutungo ( ¼ ) iyo umugore we asize abashobora kumuzungura yaba yarabayaranye n'uwo mugabo bari kumwe cyangwa uwo yigeze gushaka mbere. Allah yaravuze ati:" Mufite kimwe cya kabiri (½ ) mu byasizwe n'abagore banyu igihe badasize abana, ariko igihe basize abana, muhabwa kimwe cya kane ( ¼) cy'ibyasizwe n'abagore nyuma yo gukuramo imirage baraze n'imyenda". Qor'an 4:12.

IZUNGURA RY'UMUGORE
Umugore yaba umwe cyangwa benshi azungura umugabo we kimwe cya kane ( ¼ ) igihe adasize abamukomokaho bashobora kumuzungura. Umugore yaba umwe cyangwa benshi azungura umugabo we kimwe cya munani (1/8) igihe asize abamukomokaho bazungura baba abo yabyaranye n'uwo mugore cyangwa undi mugore bigeze gushakana.

Allah yaravuze ati: "Abagore bafite kimwe cya kane (¼) cy'ibyo musize igihe mudafite abana, ariko igihe mufite abana, abagore banyu bazungura kimwe cya munani (1/8) cy'ibyo musize, nyuma yo gukuramo imirage mwaraze n'imyenda".Qor'an 4:12.

IZUNGURA RYA NYINA W'UWAPFUYE
Nyina w'uwapfuye azungura kimwe cya gatatu (1/3) iyo hujujwe ibintu bitatu(3) bikurikira:
• Kuba ntawe umukomokaho wamuzungura.
• Kuba nta bavandimwe cyangwa bashiki b'uwapfuye bahari.
• Kuba izungura ritari mu gice cyitwa "ALIGHARAWINI" mu yindi nyito cyitwa "UMARIYATAINI" ariryo zungura rihuje ababyeyi b'uwapfuye bombi bari kumwe n'umugore cyangwa umugabo w'uwapfuye. Nyina azungura kimwe cya gatandatu (1/6) igihe uwapfuye asize abamukomokaho bashobora kumuzungura cyangwa akaba asize abavandimwe cyangwa bashiki be. Nyina w'uzungura ahabwa kimwe cya gatatu (1/3) cy'ibisagutse nyuma yo gukuramo indi migabane mu izungura rya "ALIGHARAWINI" mu yindi nyito cyitwa "UMARIYATAINI" ariryo zungura rihuje ababyeyi b'uwapfuye bombi bari kumwe n'umugore cyangwa umugabo w'uwapfuye.

Imigabane y'iryo zungura itangwa mu buryo bukurikira:

  • Iyo uwapfuye asize ababyeyi be bombi hamwe n'umugore we: icyo gihe umugore ahabwa kimwe cya kane(¼ ), Nyina agahabwa kimwe cya gatatu (1/3)cy'ibisigaye, maze ibisagutse bigahabwa se.
  • Iyo uwapfuye asize ababyeyi be bombi hamwe n'umugabo we: icyo gihe umugabo ahabwa kimwe cya kabiri(½), Nyina agahabwa kimwe cya gatatu (1/3)cy'ibisigaye, maze ibisagutse bigahabwa se. Muri iri zungura rivuzwe haruguru,nyina w'uwapfuye yahawe kimwe cya gatatu cy'ibisigaye (1/3) kugira ngo atarenza igeno rya se kandi bombi bari mu rwego rumwe ku wapfuye, no kugirango igitsina gabo kigire igeno ryikubye kabiri iry'igitsina gore.

Allah yaravuze ati:

" N'ababyeyi b'uwapfuye bombi, buri wese ahabwa kimwe cya gatandatu (1/6) cy'ibyo asize, iyo (uwapfuye) asize umwana, naho iyo adasize umwana akazungurwa n'ababyeyi be, nyina ahabwa kimwe cya gatatu (1/3), naho iyo uwapfuye asize abavandimwe, icyo gihe nyina ahabwa kimwe cya gatandatu (1/6) cy'ibyasizwe n'uwapfuye nyuma yo gukuramo imirage yaraze n'imyenda yari afite". Qor'ani 4: 11

 

IZUNGURA RYA SE W'UWAPFUYE

  • Ise azungura kimwe cya gatandatu(1/6) igihe uwapfuye yasize abamukomokaho b'igitsina bamuzungura nk'umuhungu we,cyangwa umwuzukuru we w'umuhungu kumanuka.
  • Ise azungura umugabane utagenwe (ibisigaye) iyo uwapfuye adasize abamukomokaho bazungura.
  • Ise azungura umugabane ugenwe n'utagenwe icyarimwe,igihe hari abamukomokaho b'igitsina gore bazungura, nk'umukobwa we cyangwa umwuzukuru w'umukobwa ukomoka ku muhungu we,icyo gihe azungura kimwe cya gatandatu (1/6 )nk'umugabane ugenwe n'ibisigaye akabizungura nk'umugabane utagenwe.
  • Iyo uwapfuye asize Se cyangwa Sekuru, icyo gihe abavandimwe bavukana n'uwapfuye ku babyeyi bombi cyangwa bahuje se cyangwa nyina gusa ntibashobora kumuzungura.

IZUNGURA RYA SEKURU

  • Sekuru uzungura ni ubyara Se w'uwapfuye, naho Sekuru ubyara nyina ntabwo amuzungura,izungura rye ni nk'izungura rya Se w'uwapfuye usibye izungura rya "UMARIYATAINI" ariryo zungura rihuje ababyeyi b'uwapfuye bombi bari kumwe n'umugore cyangwa umugabo w'uwapfuye.kuko muri iryo zungura nyina iyo ari kumwe na sekuru w'uwapfuye, afata kimwe cya gatatu (1/3) cy'umutungo wose, naho igihe ari kumwe na Se afata kimwe cya gatatu (1/3) cy'ibisigaye nyuma y'igeno ry'uwo bashakanye.
  • Sekuru w'uwapfuye azungura kimwe cya gatandatu (1/6) igihe uwapfuye asize abamukomokaho bazungura kandi adafite Se.
  • Sekuru w'uwapfuye azungura umugabane utagenwe iyo uwapfuye adasize abamukomokaho bamuzungura kandi adafite Se.
  • Sekuru azungura umugabane ugenwe n'utagenwe icyarimwe, igihe uwapfuye asize abamukomokaho b'igitsina gore bamuzungura nk'umukobwa we cyangwa umukobwa w'umuhungu we.

IZUNGURA RYA NYIRAKURU
Nyirakuru uzungura ni ubyara Nyina w'uwapfuye n'ubyara Se w'uwapfuye, na nyirakuruza kuzamura.
• Ntazungura rya nyirakuru igihe hari nyina w'uwapfuye nk'uko ntazungura rya sekuru ribaho iyo hariho se w'uwapfuye. Umugabane wa nyirakuru na ba nyirakuruza ni kimwe cya gatandatu (1/6) igihe nyina w'uwapfuye atakiriho.

IZUNGURA RY'ABAKOBWA B'UWAPFUYE.

  • Umukobwa yaba umwe cyangwa benshi bazungura umugabane utagenwe igihe bari kumwe na basaza babo,igeno ry'umuhungu ringana n'iry'abakobwa inshuro ebyiri.
  • Umukobwa azungura kimwe cya kabiri (½ ) igihe nta musaza we uhari atanafite undi w'igitsina gore bava inda imwe.
  • Abakobwa babiri cyangwa barenze bazungura bibiri bya gatatu (2/3) igihe ari babiri cyangwa barenze kandi badafite musaza wabo.

Allah yaravuze ati :

" Allah arabategeka ku birebana n'izungura ry'abana banyu ko igeno ry'umwana w'umuhungu ringana n'iry'umukobwa inshuro ebyiri,igihe ari abakobwa gusa kandi barenze babiri,bahabwa bibiri bya gatatu ( 2/3 )by'umutungo wasizwe, naho iyo ari umukobwa umwe wenyine ahabwa kimwe cya kabiri ( ½) )" Qor'ani 4 : 11

IZUNGURA RY'ABAKOBWA B'UMUHUNGU W'UWAPFUYE (ABUZUKURU)

• Umukobwa w'umuhungu w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi bazungura umugabane utagenwe iyo bari kumwe na musaza wabo.
• Umukobwa w'umuhungu w'uwapfuye azungura kimwe cya kabiri (½) iyo hujuje ibi bikurikira:
- Kuba ari wenyine,kuba ntamusaza we uriho, kuba uwapfuye nta mwana asize yaba umuhungu cyangwa umukobwa.
• Abakobwa b'umuhungu w'uwapfuye babiri cyangwa barenze bazungura bibiri bya gatatu (2/3) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba ari babiri cyangwa barenze.
  • Kuba nta musaza wabo bafite.
  • Kuba uwapfuye atasize umwana yaba umuhungu cyangwa umukobwa.

• Umukobwa w'umuhungu w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi bazungura kimwe cya gatandatu ( 1/6) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba nta musaza wabo uriho.
  • Kuba uwapfuye nta mwana asize uretse umukobwa w'uwapfuye uzungura kimwe cya kabiri (½) kuko ntazungura kimwe cya gatandatu (1/6) keretse ari kumwe nawe (umukobwa w'uwapfuye), kimwe n'umukobwa w'umwuzukuruza ntahabwa kimwe cya gatandatu (1/6) keretse ari kumwe n'umukobwa w'umwuzukuru.

IZUNGURA RYA BASHIKI B'UWAPFUYE BAVUKANA KU BABYEYI BOMBI
• Mushiki we ku babyeyi bombi azungura kimwe cya kabiri(½) igihe hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba ntawundi mukobwa bava inda imwe uhari.
  • Kuba nta musaza we uhari.
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa Sekuru.
  • Kuba uwapfuye ntawe umukomokaho umuzungura asize.

• Bashiki b'uwapfuye benshi bazungura bibiri bya gatatu (2/3) igihe hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba abo bashike be ari babiri cyangwa barenze.
  • Kuba uwapfuye ntawe umukomokaho mu bamuzungura asize.
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa ba Sekuru.
  • Kuba abo bashiki be badafite musaza wabo.

• Mushiki w'uwapfuye bavukana ku babyeyi bombi yaba umwe cyangwa benshi bazungura umugabane utegenwe iyo bari kumwe na musaza wabo, cyangwa bari kumwe n'umukobwa w'uwapfuye wa muzungura. Allah yaravuze ati:

"Barakubaza ku byerekeye uwapfuye nta mwana nta n'umubyeyi asize, iyo umuntu apfuye adasize umwana ariko afite mushiki we,icyo gihe mushiki we ahabwa kimwe cya kabiri (½) cy'ibyo asize,naho iyo mushiki we ariwe upfuye nta mwana asize, musaza we azungura umutungo we, iyo asize bashiki be babiri bahabwa bibiri bya gatatu (2/3) asize…". Qor'ani 4:176

IZUNGURA RYA BASHIKI B'UWAPFUYE BAHUJE SE.
• Mushiki w'uwapfuye bahuje Se azungura kimwe cya kabiri (½) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba ntawe bavukana w'igitsina gore.
  • Kuba nta musaza we uhari.
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa ba Sekuru.
  • Kuba uwapfuye adasize abamukomokaho bamuzungura.

• Bashiki b'uwapfuye bahuje Se bahabwa bibiri bya gatatu (2/3) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba ari babiri cyangwa barenze.
  • Kuba nta musaza wabo bafite.
  • Kuba uwapfuye nta Se cyangwa ba Sekuru asize.
  • Kuba uwapfuye nta bamukomokaho bamuzungura asize.
  • Kuba uwapfuye nta bavandimwe bavukana ku babyeyi bombi asize.

• Mushiki w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi bahuje Se ahabwa kimwe cya gatandatu ( 1/6) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba uwapfuye yasize mushiki we umwe bahuje ababyeyi bombi wahabwa umugabane wagenwe.
  • Kuba mushiki w'uwapfuye adafite musaza we (uwo nawe yaba ari murumuna w'uwapfuye bahuje Se).
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa ba Sekuru.
  • Kuba uwapfuye adasize abamukomokaho bamuzungura.
  • Kuba uwapfuye adasize umuvandimwe yaba umwe cyangwa benshi bahuje ababyeyi bombi.

• Mushiki w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi bahuje se ahabwa umugabane utagenwe iyo ari kumwe na musaza we cyangwa ari kumwe n'uw'igitsina gore ukomoka kuwapfuye .

IZUNGURA RY'ABAVANDIMWE B'UWAPFUYE BAHUJE NYINA
Abavandimwe b'uwapfuye bahuje nyina,abakobwa n'abahungu bose bahabwa ibingana nta kurutanwa gushingiye ku gitsina. Umuvandimwee w'uwapfuye bahuje Nyina yaba igitsina gabo cyangwa igitsina gore,bahabwa kimwe cya gatandatu( 1/6) iyo hujujwe ibi bikurikira:

  • Kuba uwapfuye adasize abamukomokaho bamuzungura.
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa ba Sekuru
  • Kuba uwo muvandimwe we ari we wenyine usigaye.
  • Abavandimwe b'uwapfuye bahuje Nyina baba abahungu cyangwa abakobwa bazungura kimwe cya gatatu (1/3) iyo huhjujwe ibi bikurikira:
  • Kuba ari babiri cyangwa barenze
  • Kuwa uwapfuye adasize umukomokaho wamuzungura.
  • Kuba uwapfuye adasize Se cyangwa ba sekuru.
  •  

Allah yaravuze ati " Iyo umugabo azungurwa adasize ababyeyi cyangwa abamukomokaho bamuzungura nta n'umugore asize ariko asize umuvandimwe yaba we umukobwa cyangwa umuhungu,icyo gihe ahabwa kimwe cya gatandatu,naho iyo ari barenze umwe bagabana kimwe cya gatatu (1/3),ibyo bikaba nyuma yo kuvanamo imirage yasize araze no kwishyura imyenda" .

 

Qor'an 4:12