^Subira Hejuru

foto1 foto2 foto3 foto4 foto5
foto5

Kuzungura

UBURYO BWIMIGABANE IGENWE
Imigabane igenwe hakurikijwe imiterere yayo igabanyijwemo ibice bitatu:
• Aho imigabane iba ingana hashingiwe ku mirwi ikigize.
Urugero: Umugore gupfa asize umugabo n'uwo bava inda imwe w'igitsina gore. Icyo gihe umugabo ahabwa kimwe cya kabiri (½) cy'umutungo umugore yasize, n'uwo muvandimwe we agahabwa kimwe cya kabiri (½) cy'umutungo. Icyita rusange 2 Umugabo ½ 1 Umuvandiwe (gore) ½ 1

• Aho imigabane iba mike hashingiwe ku mirwi ikigize.
Iyo imigabane itangana n'imirwi icyo gihe abagomba gufata imigabane igenwe bahabwa ibisigaye uretse umugabo n'umugore kuko bo badahabwa ibisigaye,iyo imigabane yagenwe itarangiranye umutungo wasizwe n'uwapfuye kandi mu bazungura be ntawemerewe kuzungura imigabane itagenwe ibisigaye icyo gihe bishobora gufatwa n'abazungura imigabane igenwe.

Urugero:
Uwapfuye agasiga umugore n'umwana w'umukobwa,umugore ahabwa kimwe cya munani (1\8),umukobwa agahabwa ibisigaye birimo umugabane ugenwe ungana na kimwe cya kabiri (1/2) n'umugabane utagenwe ku bisigaye byose. Icyita rusange 8 Umugore 1/8 1 1 Umukobwa ½ 4 7 Ibisigaye 3

• Aho imigabane iba myinshi kuruta imirwi ikigize.
Igice imigabane ikigize iba irenze imirwi yacyo.
Urugero:umugore upfuye asize umugabo we n'abo bavukana b'abakobwa babiri batavukana kuri nyina,icyo gihe umugabo ahabwa kimwe cya kabiri ( ½),ibisigaye ntibiba bingana n'umugabane wa bo bavandimwe be kuko bagombaga guhabwa bibiri bya gatatu(2/3).

Ubusanzwe icyita rusange cyagombaga kuba gatandatu,ariko hano kirarenga kibe karindwi, kuko umugabo ahabwa kimwe cya kabiri (½ ) kingana na gatatu, abo bavandimwe be bahabwe bibiri bya gatatu (2/3) bingana na kane.

Uko bikorwa:
Icyita rusange 6 Umugabane 7 Umugabo 1/2 3 3 Abavandimwe b'umugore 2/3 4 4

I. ABAZUNGURA IMIGABANE ITAGENWA
Abazungura imigabane itagenwe bari mu byicyiro bibiri:

  1. Icyiciro gishingiye ku isano
  2. Icyiciro gishingiye ku mpamvu
     

Icyiciro gishingiye ku isano kirimo ibice bitatu:
1-Icyiciro gishingiye ku bwabo kubera isano bafitanye n'wapfuye, abo ni buri wese w'igitsina gabo uzungura uretse umugabo w'uwapfuye,umuvandimwe we bahuje nyina gusa n'uwamuvanye mu bucakara. Abo ni aba bakurikira:

  • Umwana n'uwapfuye n'umwuzukuru ukomoka ku muhungu we ugakomeza ukamanuraka.
  • Se w'uwapfuye na ba sekuru.
  • Umuvandimwe we bahuje ababyeyi bomb.
  • Umuvandimwe we bahuje Se
  • Umwana w'umuvandimwe we bahuje ababyeyi bombi ugakomeza ukamanuka.
  • Umwana w'umuvandimwe bahuje Se ugakomeza ukamanuka.
  • Se wabo uvukana na Se ku babyeyi bombi.
  • Se wabo uvukana na Se kuri Se gusa.
  • Umwana wa Se wabo uvukana na Se ku bayeyi bombi.
  • Umwana wa Se wabo bavukana na Se kuri Se gusa ugakomeza ukamanuka.

Iyo umwe muri aba ari we usigaye wenyine ahabwa umutungo wose w'uwapfuye,ariko iyo ari kumwe n'abazungura imigabane igenwe ahabwa ibisigaye nyuma yo gukuramo imigabane yabo, naho iyo imigabane igenwe imaze umutungo ntacyo abona kuko igeno rye ari ibisigaye. Abazungura umugabane utagenwe barutanwa hakurikijwe isano bafitanye n'uwapfuye.
Abo bakurikirana mu buryo butanu bukurikira:

  • Abahungu b'uwapfuye.
  • Se na basekuru b'uwapfuye.
  • Abavandimwe b'wapfuye n'abahungu babo.
  • Ba se wabo b'uwapfuye n'abahungu babo.
  • Ababohowe ku ngoyi z'ubucakara.

Iyo abazungura ibitagenwe ari babiri cyangwa barenze bahuriye ku izungura, bagira uburyo bukurukira:
Uburyo bwa mbere: kuba bangana ku ruhande bakomokaho ,urwego n'uburemere,ibyo byose bakaba babinganya, nk'abahungu be babiri cyangwa abavandimwe be babiri, cyangwa ba Se wabo babiri,icyo gihe bagabana umutungo mu buryo bungana.

Uburyo bwa kabiri: kuba bangana ku ruhande bakomokaho n'urwego ariko basumbana uburemere,nko kuba uwapfuye yasize Se wabo uvukana na Se ku bayeyi bombi ari kumwe na Se wabo uvukana na Se kuri se gusa,icyo gihe hazungura uwahafi gusa ari we Se wabo uvukana na Se ku babyeyi bombi.

Uburyo bwa gatatu: kuba banganya uruhande bakomokamo bagatandukana ku rwego,nko kuba uwapfuye yasize umuhungu n'umwuzukuru ukomoka ku mwana we w'umuhungu,icyo gihe hazungura ufite isano rya hafi ku wapfuye ari we muhungu we. Uburyo bwa kane: Kuba banyuranye ku ruhande bakomokaho ku wapfuye,icyo gihe hazungura uwegereye uwapfuye ku ruhande niyo yaba ari kure mu rwego,nko kuba uwapfuye asize Se n'umwuzukuru,icyo gihe umwuzukuru niwe uhabwa ibisigaye.

2. Abazungura umugabane utagenwe kubera ko bari kumwe na basaza babo. Abo ni bane bakurikira:

  • Umukobwa w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi iyo bari kumwe na musaza wabo umwe cyangwa benshi.
  • Umwuzukuru w'igitsina gore ukomoka ku muhungu w'uwapfuye yaba umwe cyangwa benshi iyo ari kumwe na musaza we umwe cyangwa benshi.
  • Mushiki w'uwapfuye bavukana ku babyeyi bombi yaba umwe cyangwa benshi iyo bari kumwe na musaza wabo umwe cyangwa benshi.

Abo bose iyo bari kumwe na basaza babo bazungura umugabane utagenwe umukobwa agahabwa kimwe cya kabiri (1/2) cya musaza we nyuma yo guha banyir'imigabane igenwe,iyo imigabane igenwe irangije umutungo wose ntacyo babona.

3. Ni ab'igitsina gore bazungura umugabane utagenwe iyo bari kumwe n'abandi b'igitsina gore
Abo ni ibyiciro bibiri bikurikira:

  • Mushiki w'uwapfuye bavukana ku babyeyi bombi yaba umwe cyangwa benshi iyo bari kumwe n'umukobwa w'uwapfuye cyangwa umukobwa w'umuhungu we yaba umwe cyangwa benshi cyangwa bombi icyarimwe.
  • Mushiki w'uwapfuye bavukana kuri Se gusa yaba umwe cyangwa benshi iyo bari kumwe n'umukobwa w'uwapfuye cyangwa umukobwa w'umuhungu we yaba umwe cyangwa benshi cyangwa bombi icyarimwe, buri gihe iyo bashiki b'uwapfuye bari kumwe n'abakobwa be cyangwa abakobwa b'umuhungu we bazungura imigabane itagenwe bagahabwa ibisigaye nyuma yo gutanga imigabane igenwe, iyo imigabane irangije umutungo ntacyo bahabwa.

II. ABAZUNGURA UMUGABANE UTAGENWE BITEWE N'IMPAMVU
Ni ababohoye uwapfuye bakamukiza ingoyi y'ubucakara baba abagabo cyangwa abagore. Allah yaravuze ati:

Iyo abavandimwe bazungura ari abahungu n'abakobwa,abahungu bahabwa igeno rikubye kabiri iry'abakobwa,ibi Allah abibasobanuriye kugira ngo nutayoba kandi Allah niwe mumenyi w'ibintu byose". Qor'an 4:176

Mwene Abasi(Allah abishimire bombi) yaravuze ati:"Intumwa Muhamadi (Allah amuhe amahoro n'imigisha) yaravuze iti: Muhe imigabane igenwe beneyo,ibisigaye nyuma y'imigabane igenwe mubihe abahafi b'igitsina gabo". Iyi mvugo iboneka mu gitabo cya Bukhari na Muslimu.

Umusozo